Random uitdrukkingen en gezegden

Deze generator laat je een veelgebruikte Nederlandse uitdrukking of een gezegde zien, met wat het betekent en hoe je het gebruikt. Klik op Volgende voor een volgende, of schakel over naar een lijst en blader.

Tegelijk tonen
Gezegden

je kunt een paard wel naar het water brengen, maar je kunt het niet laten drinken

Betekenis
Je kunt iemand kansen geven, maar niet dwingen om ze te benutten.
Voorbeeld
Ik gaf hem alle hulp, maar je kunt een paard niet laten drinken.

76 uitdrukkingen passen bij je filters · Druk op Spatie voor de volgende

Uitdrukkingen en gezegden 76

  1. Gezegden

    oefening baart kunst

    Betekenis
    Door veel te oefenen word je goed in iets.
    Voorbeeld
    Mijn schaatsen gaan steeds beter, oefening baart kunst.
  2. Gezegden

    wie niet waagt, die niet wint

    Betekenis
    Je moet iets durven riskeren om iets te bereiken.
    Voorbeeld
    Ik meld me toch aan voor de wedstrijd: wie niet waagt, die niet wint.
  3. Gezegden

    beter laat dan nooit

    Betekenis
    Het is beter om iets later te doen dan het helemaal niet te doen.
    Voorbeeld
    Je komt pas om negen uur? Beter laat dan nooit!
  4. Gezegden

    de appel valt niet ver van de boom

    Betekenis
    Kinderen lijken vaak op hun ouders.
    Voorbeeld
    Hij is net zo grappig als zijn vader: de appel valt niet ver van de boom.
  5. Gezegden

    geduld is een schone zaak

    Betekenis
    Wachten loont, wees niet te ongeduldig.
    Voorbeeld
    De taart is bijna klaar, geduld is een schone zaak.
  6. Gezegden

    na regen komt zonneschijn

    Betekenis
    Na moeilijke tijden komen weer betere.
    Voorbeeld
    Wees niet verdrietig, na regen komt zonneschijn.
  7. Gezegden

    een goed begin is het halve werk

    Betekenis
    Als je goed start, is de rest makkelijker.
    Voorbeeld
    Ik ruimde meteen mijn bureau op: een goed begin is het halve werk.
  8. Gezegden

    al doende leert men

    Betekenis
    Je leert door het gewoon te doen.
    Voorbeeld
    Ik wist niet hoe de wasmachine werkte, maar al doende leert men.
  9. Gezegden

    schoenmaker, blijf bij je leest

    Betekenis
    Houd je bezig met wat je goed kent.
    Voorbeeld
    Laat het dakwerk aan de dakdekker, schoenmaker blijf bij je leest.
  10. Gezegden

    wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd

    Betekenis
    Wie kleine dingen niet waardeert, verdient grote dingen niet.
    Voorbeeld
    Spaar elke euro, want wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd.
  11. Gezegden

    ieder nadeel heeft zijn voordeel

    Betekenis
    In elke tegenslag zit ook iets goeds.
    Voorbeeld
    Het regent, maar de tuin heeft het nodig: ieder nadeel heeft zijn voordeel.
  12. Gezegden

    zachte heelmeesters maken stinkende wonden

    Betekenis
    Als je te mild bent, wordt het probleem alleen maar erger.
    Voorbeeld
    Door nooit streng te zijn, bereik je weinig: zachte heelmeesters maken stinkende wonden.
  13. Gezegden

    wie zijn mond voorbij praat, krijgt spijt

    Betekenis
    Als je te veel zegt, kom je in de problemen.
    Voorbeeld
    Ik verklapte de verrassing en kreeg meteen spijt.
  14. Gezegden

    andere tijden, andere zeden

    Betekenis
    Gewoonten veranderen met de tijd.
    Voorbeeld
    Vroeger belde je met een vaste telefoon: andere tijden, andere zeden.
  15. Gezegden

    de kleren maken de man

    Betekenis
    Hoe je eruitziet, bepaalt hoe anderen je beoordelen.
    Voorbeeld
    Ik trok een net pak aan voor het gesprek: de kleren maken de man.
  16. Gezegden

    wie de schoen past, trekke hem aan

    Betekenis
    Als iets op jou van toepassing is, neem het dan aan.
    Voorbeeld
    Ik noem geen namen, maar wie de schoen past, trekke hem aan.
  17. Gezegden

    elk huisje heeft zijn kruisje

    Betekenis
    Iedereen heeft zijn eigen zorgen.
    Voorbeeld
    Ze lijken perfect, maar elk huisje heeft zijn kruisje.
  18. Gezegden

    zonder slag of stoot

    Betekenis
    Zonder moeite of gevecht.
    Voorbeeld
    Onze school won de finale zonder slag of stoot.
  19. Gezegden

    voorkomen is beter dan genezen

    Betekenis
    Het is beter een probleem te vermijden dan het later op te lossen.
    Voorbeeld
    Draag een helm, want voorkomen is beter dan genezen.
  20. Gezegden

    eigen haard is goud waard

    Betekenis
    Thuis is het fijnste plekje.
    Voorbeeld
    Na de lange reis was het heerlijk: eigen haard is goud waard.
  21. Gezegden

    met vallen en opstaan

    Betekenis
    Door fouten te maken en het opnieuw te proberen.
    Voorbeeld
    Ik leerde fietsen met vallen en opstaan.
  22. Gezegden

    de wereld is een dorp

    Betekenis
    Mensen komen elkaar overal onverwacht tegen.
    Voorbeeld
    Ik zag mijn buurman in Spanje: de wereld is een dorp.
  23. Gezegden

    oost west, thuis best

    Betekenis
    Hoe mooi het elders ook is, thuis is het fijnst.
    Voorbeeld
    Na twee weken kamperen: oost west, thuis best.
  24. Gezegden

    een ongeluk komt zelden alleen

    Betekenis
    Als er iets misgaat, volgt er vaak meer.
    Voorbeeld
    Eerst een lekke band en nu ook nog regen: een ongeluk komt zelden alleen.
  25. Gezegden

    waar rook is, is vuur

    Betekenis
    Als er geruchten zijn, zit er meestal iets van waar in.
    Voorbeeld
    Iedereen praat erover, en waar rook is, is vuur.
  26. Gezegden

    wie het laatst lacht, lacht het best

    Betekenis
    Zeg niet te vroeg dat je gewonnen hebt.
    Voorbeeld
    Hij lachte om mijn plan, maar wie het laatst lacht, lacht het best.
  27. Gezegden

    de aanhouder wint

    Betekenis
    Wie volhoudt, bereikt uiteindelijk zijn doel.
    Voorbeeld
    Ik bleef oefenen en slaagde: de aanhouder wint.
  28. Gezegden

    zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten

    Betekenis
    Wie zelf oneerlijk is, verdenkt anderen ook van oneerlijkheid.
    Voorbeeld
    Hij controleert alles dubbel: zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten.
  29. Gezegden

    beter één vogel in de hand dan tien in de lucht

    Betekenis
    Een zekere kleine winst is beter dan een onzekere grote.
    Voorbeeld
    Ik neem het kleine aanbod aan: beter één vogel in de hand dan tien in de lucht.
  30. Gezegden

    wie goed doet, goed ontmoet

    Betekenis
    Wie aardig is voor anderen, krijgt dat vaak terug.
    Voorbeeld
    Ze hielp altijd iedereen, en wie goed doet, goed ontmoet.

Wat de generator voor random uitdrukkingen doet

Het Nederlands zit vol zegswijzen die niet betekenen wat de woorden zeggen. Een slag om de arm houden heeft niets met armen te maken, en wie de kat de bel aanbindt heeft het zelden over echte katten. Elke kaart toont een uitdrukking uit onze eigen verzameling, een eenvoudige uitleg van wat ze betekent en een voorbeeldzin waarin ze wordt gebruikt.

We hebben elke betekenis en elk voorbeeld zelf geschreven, in simpele woorden, zodat de uitleg makkelijker te volgen is dan de uitdrukking zelf.

Zo gebruik je hem

  1. Kies een categorie met de chips als je de verzameling wilt beperken.
  2. Kies hoeveel je wilt zien. Eén uitdrukking tegelijk, of meerdere samen.
  3. Klik op Volgende (of druk op de spatiebalk) voor een nieuwe uitdrukking.
  4. Lees de betekenis en het voorbeeld onder elke uitdrukking.
  5. Kopieer hem met de kopieerknop, of schakel over naar de lijstweergave om veel uitdrukkingen tegelijk te bekijken.

Ideeën voor random uitdrukkingen

Nederlandse uitdrukkingen leren

Uitdrukkingen zijn een van de moeilijkste onderdelen van het Nederlands, omdat je ze niet uit de woorden kunt afleiden. Leer er elke dag één: lees de betekenis, zeg het voorbeeld hardop en bedenk dan je eigen zin.

Natuurlijke dialogen schrijven

Echte mensen praten in uitdrukkingen. Het juiste gezegde in de mond van een personage laat een dialoog natuurlijk klinken, maar laat niet elke regel op één uitdrukking leunen.

Uitdrukkingenlessen in de klas

Vraag leerlingen de letterlijke betekenis van een uitdrukking te tekenen en daarna uit te leggen wat ze echt betekent. De tekeningen zijn altijd een succes.

Raad de betekenis

Lees een uitdrukking hardop voor en laat iedereen raden wat ze betekent voordat je het antwoord voorleest. Het werkt tijdens een spelletjesavond, in een taalles of tijdens een lange autorit.

Uitbeelden

Veelgebruikte uitdrukkingen zijn ideaal om uit te beelden: beeld de letterlijke betekenis uit en laat de anderen het gezegde raden. Onze uitbeeldgenerator heeft nog veel meer om uit te beelden.

Titels en beginnetjes voor verhalen

Veel gezegden zijn perfecte titels voor een verhaal. Kies er één en schrijf een kort verhaal dat eindigt met de uitdrukking als laatste regel.

Tips voor betere resultaten

  • Leer het voorbeeld, niet alleen de betekenis. Als je een uitdrukking in een zin ziet, merk je wanneer en hoe mensen haar echt gebruiken.
  • Gebruik hem binnen een dag. Probeer een nieuwe uitdrukking kort nadat je haar hebt geleerd in een gesprek of een bericht.
  • Teken hem. De letterlijke betekenis van een uitdrukking schetsen is een onvergetelijke manier om de echte te leren.
  • Hou het informeel. De meeste uitdrukkingen zijn informeel, dus bewaar ze voor verhalen, gesprekken en toespraken in plaats van voor formele opstellen.
  • Combineer met zinnen. De random zinnen generator geeft je hele zinnen om mee te oefenen, van simpel tot belachelijk.

Vragen

Wat is een uitdrukking?

Een uitdrukking is een groep woorden waarvan de betekenis anders is dan de betekenis van de losse woorden. Iemand een hak zetten betekent iemand benadelen, niet dat je echt iets met een hak doet.

Wat is het verschil tussen een zegswijze, een uitdrukking en een gezegde?

Een zegswijze of uitdrukking is een vaste woordgroep met een overdrachtelijke betekenis. Een gezegde is een korte, bekende wijsheid of raad, zoals beter laat dan nooit.

Zijn dit veelgebruikte uitdrukkingen die mensen echt gebruiken?

Ja. De verzameling richt zich op veelgebruikte uitdrukkingen en gezegden die je in alledaags Nederlands waarschijnlijk hoort, elk uitgelegd in gewone woorden.

Waarom zijn uitdrukkingen moeilijk te leren?

Omdat hun betekenis niet de som van de woorden is. Je moet ze stuk voor stuk als geheel leren, daarom helpt het om de betekenis en een voorbeeld samen te zien.

Kan ik hiermee Nederlandse uitdrukkingen leren?

Ja. Bij elke uitdrukking staan de betekenis en een voorbeeldzin, wat het een handig dagelijks studiemiddel maakt voor wie Nederlands leert.

Wie heeft de betekenissen en voorbeelden geschreven?

Wij. Alle betekenissen en voorbeeldzinnen zijn origineel en voor deze site geschreven.

Kan ik een lijst met uitdrukkingen zien?

Ja. Schakel over naar de lijstweergave om veel uitdrukkingen tegelijk te bekijken, of kies hoeveel je op de pagina wilt zien.

Is de generator voor random uitdrukkingen gratis?

Ja, gratis en zonder aanmelden. De site plaatst geen cookies en volgt je niet.

Laatst bijgewerkt: 2 oktober 2026