Random uitdrukkingen en gezegden

Deze generator laat je een veelgebruikte Nederlandse uitdrukking of een gezegde zien, met wat het betekent en hoe je het gebruikt. Klik op Volgende voor een volgende, of schakel over naar een lijst en blader.

Tegelijk tonen
Gezegden

beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald

Betekenis
Het is beter om op tijd om te keren dan te lang de verkeerde weg te blijven volgen.
Voorbeeld
Ik stopte met het project: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

76 uitdrukkingen passen bij je filters · Druk op Spatie voor de volgende

Uitdrukkingen en gezegden 76

  1. Gezegden

    als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel

    Betekenis
    Zonder toezicht doen mensen wat ze willen.
    Voorbeeld
    De juf was even weg en de klas ging los: als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel.
  2. Gezegden

    stille waters hebben diepe gronden

    Betekenis
    Rustige mensen kunnen veel in zich hebben.
    Voorbeeld
    Zij zegt weinig, maar stille waters hebben diepe gronden.
  3. Gezegden

    al het goede komt in drieën

    Betekenis
    Een goede gebeurtenis volgt vaak twee keer.
    Voorbeeld
    Na twee keer pech hoop ik dat al het goede in drieën komt.
  4. Gezegden

    nood leert bidden

    Betekenis
    In moeilijke tijden zoek je hulp, ook als je dat normaal niet doet.
    Voorbeeld
    Ik ging toch maar naar de buren: nood leert bidden.
  5. Gezegden

    het eind goed, al goed

    Betekenis
    Als het goed afloopt, vergeet je de problemen.
    Voorbeeld
    De trein was te laat, maar we kwamen toch aan: het eind goed, al goed.
  6. Gezegden

    nieuwe bezems vegen schoon

    Betekenis
    Een nieuwe werknemer of leider doet in het begin zijn best.
    Voorbeeld
    De nieuwe juf geeft veel aandacht, nieuwe bezems vegen schoon.
  7. Gezegden

    de eerste klap is een daalder waard

    Betekenis
    Wie als eerste handelt, heeft voordeel.
    Voorbeeld
    Hij stelde zich meteen voor: de eerste klap is een daalder waard.
  8. Gezegden

    na gedane arbeid is het goed rusten

    Betekenis
    Als je klaar bent met je werk, mag je ontspannen.
    Voorbeeld
    De klus is af, na gedane arbeid is het goed rusten.
  9. Gezegden

    wie slaapt, zondigt niet

    Betekenis
    Wie slaapt, kan geen kwaad doen.
    Voorbeeld
    Laat hem lekker slapen: wie slaapt, zondigt niet.
  10. Gezegden

    beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald

    Betekenis
    Het is beter om op tijd om te keren dan te lang de verkeerde weg te blijven volgen.
    Voorbeeld
    Ik stopte met het project: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.
  11. Gezegden

    een mens leert zolang hij leeft

    Betekenis
    Je blijft altijd bijleren.
    Voorbeeld
    Ik ben zeventig en leer nu programmeren: een mens leert zolang hij leeft.
  12. Gezegden

    een gegeven paard moet men niet in de bek kijken

    Betekenis
    Wees dankbaar voor een cadeau en zoek er geen fouten in.
    Voorbeeld
    De jas is te groot, maar een gegeven paard moet men niet in de bek kijken.
  13. Gezegden

    wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in

    Betekenis
    Wie iemand kwaad wil doen, wordt er zelf het slachtoffer van.
    Voorbeeld
    Hij wilde hem beschamen, maar wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in.
  14. Gezegden

    zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens

    Betekenis
    Thuis is het altijd het fijnst.
    Voorbeeld
    Op vakantie was het mooi, maar zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens.
  15. Gezegden

    het gras is altijd groener aan de overkant

    Betekenis
    Wat anderen hebben, lijkt altijd beter.
    Voorbeeld
    Ze wil verhuizen, maar het gras is altijd groener aan de overkant.
  16. Gezegden

    gelijke monniken, gelijke kappen

    Betekenis
    Als je iets voor de een doet, moet je het voor de ander ook doen.
    Voorbeeld
    Iedereen krijgt een prijsje, gelijke monniken, gelijke kappen.
  17. Gezegden

    te veel is te veel

    Betekenis
    Er is een grens aan wat je kunt verdragen.
    Voorbeeld
    Nog een uur wachten? Te veel is te veel.
  18. Gezegden

    daar komt de aap uit de mouw

    Betekenis
    Nu blijkt wat iemand echt van plan is.
    Voorbeeld
    Toen hij geld vroeg, kwam de aap uit de mouw.
  19. Gezegden

    wie A zegt, moet ook B zeggen

    Betekenis
    Als je ergens mee begint, moet je ook de gevolgen aanvaarden.
    Voorbeeld
    Je hebt het project voorgesteld, dus wie A zegt, moet ook B zeggen.
  20. Gezegden

    liefde maakt blind

    Betekenis
    Als je verliefd bent, zie je de fouten van de ander niet.
    Voorbeeld
    Hij ziet haar fouten niet, want liefde maakt blind.
  21. Gezegden

    stel nooit uit tot morgen wat je vandaag kunt doen

    Betekenis
    Doe dingen liever meteen dan ze te laten liggen.
    Voorbeeld
    Ruim je kamer nu op: stel nooit uit tot morgen wat je vandaag kunt doen.
  22. Gezegden

    een goede buur is beter dan een verre vriend

    Betekenis
    Mensen dichtbij helpen je vaak sneller dan vrienden die ver weg wonen.
    Voorbeeld
    Toen mijn fiets kapotging, hielp de buurman: een goede buur is beter dan een verre vriend.
  23. Gezegden

    zoals je zaait, zo zul je oogsten

    Betekenis
    Je krijgt wat je verdient.
    Voorbeeld
    Wees aardig, want zoals je zaait, zo zul je oogsten.
  24. Gezegden

    beter bang dan dood

    Betekenis
    Voorzichtig zijn is verstandig.
    Voorbeeld
    Ik zet een helm op: beter bang dan dood.
  25. Gezegden

    oude liefde roest niet

    Betekenis
    Een oude liefde blijft sterk.
    Voorbeeld
    Ze ontmoetten elkaar weer: oude liefde roest niet.
  26. Gezegden

    kleine potjes hebben grote oren

    Betekenis
    Kinderen horen meer dan je denkt.
    Voorbeeld
    Praat zachtjes: kleine potjes hebben grote oren.
  27. Gezegden

    spreken is zilver, zwijgen is goud

    Betekenis
    Soms is zwijgen beter dan praten.
    Voorbeeld
    Ik hield mijn mond: spreken is zilver, zwijgen is goud.
  28. Gezegden

    niet alles wat blinkt is goud

    Betekenis
    Schijn bedriegt.
    Voorbeeld
    Het ziet er mooi uit, maar niet alles wat blinkt is goud.
  29. Gezegden

    alle wegen leiden naar Rome

    Betekenis
    Er zijn veel manieren om hetzelfde doel te bereiken.
    Voorbeeld
    We nemen elk een andere route, alle wegen leiden naar Rome.
  30. Gezegden

    rust roest

    Betekenis
    Wie niet actief blijft, wordt minder fit.
    Voorbeeld
    Ga lekker wandelen, want rust roest.

Wat de generator voor random uitdrukkingen doet

Het Nederlands zit vol zegswijzen die niet betekenen wat de woorden zeggen. Een slag om de arm houden heeft niets met armen te maken, en wie de kat de bel aanbindt heeft het zelden over echte katten. Elke kaart toont een uitdrukking uit onze eigen verzameling, een eenvoudige uitleg van wat ze betekent en een voorbeeldzin waarin ze wordt gebruikt.

We hebben elke betekenis en elk voorbeeld zelf geschreven, in simpele woorden, zodat de uitleg makkelijker te volgen is dan de uitdrukking zelf.

Zo gebruik je hem

  1. Kies een categorie met de chips als je de verzameling wilt beperken.
  2. Kies hoeveel je wilt zien. Eén uitdrukking tegelijk, of meerdere samen.
  3. Klik op Volgende (of druk op de spatiebalk) voor een nieuwe uitdrukking.
  4. Lees de betekenis en het voorbeeld onder elke uitdrukking.
  5. Kopieer hem met de kopieerknop, of schakel over naar de lijstweergave om veel uitdrukkingen tegelijk te bekijken.

Ideeën voor random uitdrukkingen

Nederlandse uitdrukkingen leren

Uitdrukkingen zijn een van de moeilijkste onderdelen van het Nederlands, omdat je ze niet uit de woorden kunt afleiden. Leer er elke dag één: lees de betekenis, zeg het voorbeeld hardop en bedenk dan je eigen zin.

Natuurlijke dialogen schrijven

Echte mensen praten in uitdrukkingen. Het juiste gezegde in de mond van een personage laat een dialoog natuurlijk klinken, maar laat niet elke regel op één uitdrukking leunen.

Uitdrukkingenlessen in de klas

Vraag leerlingen de letterlijke betekenis van een uitdrukking te tekenen en daarna uit te leggen wat ze echt betekent. De tekeningen zijn altijd een succes.

Raad de betekenis

Lees een uitdrukking hardop voor en laat iedereen raden wat ze betekent voordat je het antwoord voorleest. Het werkt tijdens een spelletjesavond, in een taalles of tijdens een lange autorit.

Uitbeelden

Veelgebruikte uitdrukkingen zijn ideaal om uit te beelden: beeld de letterlijke betekenis uit en laat de anderen het gezegde raden. Onze uitbeeldgenerator heeft nog veel meer om uit te beelden.

Titels en beginnetjes voor verhalen

Veel gezegden zijn perfecte titels voor een verhaal. Kies er één en schrijf een kort verhaal dat eindigt met de uitdrukking als laatste regel.

Tips voor betere resultaten

  • Leer het voorbeeld, niet alleen de betekenis. Als je een uitdrukking in een zin ziet, merk je wanneer en hoe mensen haar echt gebruiken.
  • Gebruik hem binnen een dag. Probeer een nieuwe uitdrukking kort nadat je haar hebt geleerd in een gesprek of een bericht.
  • Teken hem. De letterlijke betekenis van een uitdrukking schetsen is een onvergetelijke manier om de echte te leren.
  • Hou het informeel. De meeste uitdrukkingen zijn informeel, dus bewaar ze voor verhalen, gesprekken en toespraken in plaats van voor formele opstellen.
  • Combineer met zinnen. De random zinnen generator geeft je hele zinnen om mee te oefenen, van simpel tot belachelijk.

Vragen

Wat is een uitdrukking?

Een uitdrukking is een groep woorden waarvan de betekenis anders is dan de betekenis van de losse woorden. Iemand een hak zetten betekent iemand benadelen, niet dat je echt iets met een hak doet.

Wat is het verschil tussen een zegswijze, een uitdrukking en een gezegde?

Een zegswijze of uitdrukking is een vaste woordgroep met een overdrachtelijke betekenis. Een gezegde is een korte, bekende wijsheid of raad, zoals beter laat dan nooit.

Zijn dit veelgebruikte uitdrukkingen die mensen echt gebruiken?

Ja. De verzameling richt zich op veelgebruikte uitdrukkingen en gezegden die je in alledaags Nederlands waarschijnlijk hoort, elk uitgelegd in gewone woorden.

Waarom zijn uitdrukkingen moeilijk te leren?

Omdat hun betekenis niet de som van de woorden is. Je moet ze stuk voor stuk als geheel leren, daarom helpt het om de betekenis en een voorbeeld samen te zien.

Kan ik hiermee Nederlandse uitdrukkingen leren?

Ja. Bij elke uitdrukking staan de betekenis en een voorbeeldzin, wat het een handig dagelijks studiemiddel maakt voor wie Nederlands leert.

Wie heeft de betekenissen en voorbeelden geschreven?

Wij. Alle betekenissen en voorbeeldzinnen zijn origineel en voor deze site geschreven.

Kan ik een lijst met uitdrukkingen zien?

Ja. Schakel over naar de lijstweergave om veel uitdrukkingen tegelijk te bekijken, of kies hoeveel je op de pagina wilt zien.

Is de generator voor random uitdrukkingen gratis?

Ja, gratis en zonder aanmelden. De site plaatst geen cookies en volgt je niet.

Laatst bijgewerkt: 2 oktober 2026